Een 62-jarige Braziliaanse vrouw is bevrijd nadat zij volgens de autoriteiten maar liefst 55 jaar als huishoudslavin werd uitgebuit door drie generaties van dezelfde familie.
De zaak wordt in Brazilië gezien als een van de meest schokkende voorbeelden van moderne slavernij in de huiselijke sfeer.
De vrouw werd al op zevenjarige leeftijd als inwonende huishoudhulp ondergebracht bij de familie en kwam daar volgens het Braziliaanse Openbaar Ministerie voor Arbeidszaken nooit meer weg.
Pas tijdens een onderzoek in Fortaleza kwam een einde aan haar situatie. Haar identiteit wordt om veiligheidsredenen geheim gehouden.
Volgens justitie begon haar werkdag dagelijks rond 04.30 uur. Ze maakte ontbijt, hielp de kinderen klaar voor school, verrichtte schoonmaakwerkzaamheden en voerde andere huishoudelijke taken uit. Voor al dat werk zou zij nooit een salaris hebben ontvangen.
Door de langdurige uitbuiting leefde de vrouw vrijwel volledig geïsoleerd van de buitenwereld. Sinds begin jaren zeventig had zij geen contact meer met haar familie. Ze leerde nooit lezen of schrijven, beschikte niet over een eigen bankrekening of geld en wist volgens de aanklagers niet hoe zij zelfstandig door de stad moest reizen. Omdat zij eten, kleding en onderdak kreeg, dacht zij dat dit de normale vergoeding voor haar werk was.
Volgens de openbaar aanklager leefde de vrouw feitelijk als een gevangene. Deskundigen wijzen erop dat slachtoffers van huishoudelijke slavernij vaak niet beseffen dat zij worden uitgebuit, omdat zij al op jonge leeftijd in zo’n afhankelijkheidspositie terechtkomen.
De familie ontkent dat sprake was van slavernij. Volgens hun advocaat was er juist sprake van een langdurige relatie waarin samenleven, zorg en genegenheid centraal stonden.
Ondanks die ontkenning is een schikking getroffen met de arbeidsaanklagers. De familie moet voor de vrouw een volledig gemeubileerd appartement kopen ter waarde van ongeveer 25.800 euro en daarnaast een schadevergoeding van ongeveer 8.600 euro betalen. De vrouw kan daarnaast nog een aparte civiele procedure starten om aanvullende schadevergoeding te eisen.
Justitie onderzoekt bovendien of de familie zich schuldig heeft gemaakt aan fraude. Zij zouden jarenlang de uitkering van de vrouw uit het Braziliaanse armoedeprogramma Bolsa Família hebben geïncasseerd. Die maandelijkse uitkering bedroeg omgerekend ongeveer 99 euro.
De zaak vestigt opnieuw de aandacht op de positie van huishoudelijk personeel in Brazilië. Hoewel miljoenen mensen in het land in particuliere huishoudens werken, kregen huishoudelijke werknemers pas iets meer dan tien jaar geleden dezelfde arbeidsrechten als werknemers in andere sectoren.

