Een Britse tachtiger die jaren geleden miljonair werd door een loterijprijs, is door de rechter veroordeeld tot een lange gevangenisstraf vanwege zijn centrale rol in een omvangrijk crimineel netwerk.
De man gebruikte zijn gewonnen vermogen niet voor een rustig pensioen, maar zette het in om een grootschalige illegale handel in namaakmedicijnen op te bouwen.
De veroordeelde, John Eric Spiby, won in 2010 een bedrag van omgerekend ruim 2,8 miljoen euro. Vanuit zijn woning in het landelijke Wigan begon hij dat kapitaal te investeren in de productie en verspreiding van vervalste geneesmiddelen. Wat begon als een financieel buitenkansje, groeide uit tot een professioneel opgezet netwerk dat het Verenigd Koninkrijk overspoelde met illegale pillen.
Opsporingsdiensten troffen bij hun onderzoek miljoenen nagemaakte tabletten aan, waaronder grote hoeveelheden nep-diazepam en etizolam, een kalmerend middel dat sterk lijkt op bekende slaap- en angstmedicatie. Alleen al van één type pillen werden meer dan 2,5 miljoen exemplaren onderschept. De geschatte waarde van deze vangst liep uiteen van enkele miljoenen euro’s op straatniveau tot een veelvoud daarvan binnen het totale netwerk, dat door justitie wordt geschat op ongeveer 380 miljoen euro.
Volgens de rechtbank ging het om een productie- en distributieapparaat van een schaal die niet eerder in dit segment is vastgesteld. De rechter sprak van een ongekende operatie binnen de wereld van namaakmedicatie. Naast drugs werden tijdens invallen ook vuurwapens en munitie gevonden. Het ging onder meer om oude revolvers, waarvan de verdediging stelde dat ze uit de Eerste Wereldoorlog zouden stammen.
Spiby stond niet alleen terecht. Ook zijn zoon en twee andere betrokkenen maakten deel uit van de organisatie en kregen stevige gevangenisstraffen opgelegd. Voor de tachtigjarige hoofdverdachte viel het oordeel zwaar uit: hij werd veroordeeld tot een celstraf van zestien en een half jaar.
De zaak laat zien hoe ogenschijnlijk onschuldige rijkdom, zoals een loterijprijs, kan uitmonden in grootschalige criminaliteit met grote risico’s voor de volksgezondheid. De Britse autoriteiten spreken van een waarschuwend voorbeeld van hoe illegale medicijnhandel zich kan ontwikkelen tot een industrie met levensgevaarlijke gevolgen.

