Het aantal mensen dat in Nederland overlijdt door de directe gevolgen van drugsgebruik is in tien jaar tijd fors toegenomen.
Waar in 2014 nog 123 personen van 15 jaar en ouder stierven aan een overdosis of andere acute effecten van drugs, waren dat er in 2024 maar liefst 378. Dat blijkt uit recente cijfers van de Nationale Drug Monitor van het Trimbos Instituut.
De stijging wordt grotendeels toegeschreven aan opioïden en aan middelen die in de statistieken worden geregistreerd als ‘niet-gespecificeerde drugs’. Vooral het aantal doden door opioïden laat een scherpe groei zien. In 2014 ging het om 40 sterfgevallen, terwijl dat aantal vanaf 2020 gemiddeld rond de 165 per jaar ligt.
Opvallend is dat de samenstelling binnen die groep opioïden verandert. Het aantal overlijdens door heroïne en methadon neemt af, maar het gebruik van zware pijnstillers zoals oxycodon, morfine en fentanyl hangt juist steeds vaker samen met fatale afloop. Sinds 2015 is het aantal sterfgevallen door deze voorgeschreven middelen bijna verdubbeld.
Bij ongeveer een derde van de overlijdens waarbij opioïden betrokken zijn, blijkt sprake van zelfdoding. Dat aandeel ligt hoger dan bij andere soorten drugs. Volgens onderzoekers kan de toename verschillende oorzaken hebben. Zo is de registratie van sterfgevallen verbeterd, maar speelt mogelijk ook een groeiend gebruik van opioïden als medicatie een rol.
Daarnaast valt de stijging op in de categorie niet-gespecificeerde drugs. In 2024 overleden 135 mensen na gebruik van middelen die niet exact konden worden vastgesteld. Het gaat vaak om zogeheten designerdrugs: stoffen met licht aangepaste chemische structuren, zoals varianten op xtc, speed, lsd of bepaalde kalmeringsmiddelen. Door die aanpassingen vallen ze soms buiten bestaande wetgeving, terwijl de risico’s voor gebruikers moeilijk in te schatten zijn.
De cijfers laten zien dat het drugsprobleem niet alleen draait om klassieke straatdrugs, maar steeds vaker om farmaceutische middelen en nieuwe synthetische varianten waarvan de gevaren minder zichtbaar zijn.
Volg CrimeNieuws op:
