Onder de duizenden gevangenen die de Verenigde Staten recent van Syrië naar Irak hebben verplaatst, bevinden zich personen met een link naar Nederland.
Het demissionaire kabinet bevestigde dat het gaat om mannen met vermeende banden met terreurgroep Islamitische Staat. Hoeveel Nederlanders er precies bij zitten, is nog onduidelijk.
Demissionair minister David van Weel van Buitenlandse Zaken en zijn collega Foort van Oosten van Justitie en Veiligheid kunnen geen exact aantal noemen. Op dit moment wordt alle informatie verzameld en vindt nader onderzoek plaats om hun identiteit vast te stellen, onder meer om te bepalen of deze personen nog de Nederlandse nationaliteit hebben, schrijven beide bewindslieden in een brief aan de Tweede Kamer.
Iraakse autoriteiten meldden dat onder de gedetineerde strijders personen van 61 verschillende nationaliteiten zitten. Een Iraakse veiligheidsfunctionaris had dit eerder deze maand al op anonieme basis naar buiten gebracht, maar nu is het officieel bevestigd.
Het Iraakse persbureau Shafaq schreef maandag dat ruim 4.200 gedetineerden een Arabische nationaliteit hebben. Daarnaast zijn er 983 gevangenen die uit andere delen van de wereld komen. Onder hen komen de Nederlandse, Belgische, Duitse en Franse nationaliteit vaak voor, aldus de berichtgeving.
Het Amerikaanse leger is bezig met het overbrengen van ongeveer 7.000 IS-gevangenen van Syrië naar Irak. Ze zaten voorheen vast in kampen die werden bewaakt door de Syrian Democratic Forces, een door Koerden geleide militie die een belangrijke bondgenoot is van de VS in de regio.
Volgens Amerikaanse media besloot Washington tot de overplaatsing uit angst voor mogelijke massale ontsnappingen. De spanning tussen de SDF en het Syrische regeringsleger is toegenomen, wat de beveiliging van de kampen in gevaar zou kunnen brengen. In Irak heeft de VS meer controle over de detentieomstandigheden.
De kwestie van Nederlandse IS-strijders blijft gevoelig liggen in Den Haag. Jarenlang woedde discussie over of Nederland zijn burgers die zich bij IS hadden aangesloten moest terughalen uit Syrische kampen. Vooral vrouwen en kinderen werden uiteindelijk teruggehaald, maar veel mannelijke strijders bleven achter.
Nu deze mannen in Irakese gevangenissen zitten, komt de vraag opnieuw op tafel wat Nederland met hen moet. Irak heeft de doodstraf en past die ook toe bij terrorismezaken. Of Nederland probeert de mannen over te nemen voor berechting in Nederland, of ze laat waar ze zijn met risico op executie, is een dilemma voor het kabinet.
Het onderzoek naar de exacte identiteit en nationaliteitsstatus van de betrokken personen kan maanden duren. Sommigen hebben mogelijk hun Nederlandse paspoort ingeleverd of is hun nationaliteit ingetrokken. Anderen claimen mogelijk ten onrechte Nederlands te zijn om overplaatsing naar Nederland te bewerkstelligen.
Volg CrimeNieuws op:
