De Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) uit forse kritiek op het steeds strengere regime in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught.
Volgens de raad leidt de verharding van de maatregelen mogelijk tot meer onveiligheid, in plaats van minder.
Maatregelen raken bredere groep gevangenen
Sinds 2022 is het voor gevangenen in de EBI moeilijker geworden om contact te onderhouden met hun familie. Waar zij voorheen twee keer per week mochten bellen, is dat teruggebracht tot één keer per week. Daarbij moeten familieleden zich melden bij een speciaal aangewezen politiebureau of gevangenis, waar strenge controle plaatsvindt om criminele inmenging te voorkomen.
RSJ-voorzitter Han Moraal erkent in een brief aan staatssecretaris Coenradie (Justitie en Veiligheid) dat extra toezicht nodig is bij gedetineerden die vermoedelijk vanuit de cel doorgaan met hun criminele activiteiten. Toch waarschuwt hij dat het onevenredig beperken van álle EBI-gedetineerden juridisch en praktisch riskant is. “Beperk de rechten alleen als er concrete aanwijzingen zijn,” aldus Moraal.
Voorstel: streng regime voor álle EBI- en AIT-gedetineerden
De kritiek komt op het moment dat er een voorstel ligt om de huidige maatregelen structureel toe te passen op alle gevangenen in de EBI en op de zogeheten AIT-afdelingen (Afdelingen Intensief Toezicht) in vier Nederlandse gevangenissen. Deze afdelingen zijn bedoeld voor gedetineerden die onder verhoogd toezicht staan vanwege het risico dat ze binnen detentie doorgaan met crimineel gedrag.
Onder anderen Ridouan Taghi, die tot levenslang is veroordeeld, verblijft in de EBI. In de afgelopen jaren zijn drie van zijn advocaten gearresteerd op verdenking van het doorgeven van boodschappen aan zijn criminele netwerk. In één geval werd het Openbaar Ministerie getipt door de AIVD, wat leidde tot een strafrechtelijk onderzoek.
RSJ: niet iedereen over één kam scheren
De RSJ benadrukt dat de straf in Nederland in principe bestaat uit de vrijheidsbeneming zelf — aanvullende beperkingen zijn slechts gerechtvaardigd als ze aantoonbaar noodzakelijk zijn. Moraal: “De opsluiting is de straf. Extra strengheid moet een uitzondering blijven, geen standaardmaatregel.”
Een officiële reactie van staatssecretaris Coenradie op de zorgenbrief is vooralsnog uitgebleven. De RSJ roept op tot een genuanceerde aanpak waarbij maatwerk vooropstaat, om escalatie en ontmenselijking binnen het gevangeniswezen te voorkomen.

