Tientallen strafpleitters beginnen weer met het bezoeken van gedetineerden op zwaar beveiligde afdelingen zoals de Extra Beveiligde Inrichting in Vught.
In november legden ze massaal het werk neer uit protest tegen verplichte camera’s tijdens gesprekken met hun cliënten. Na aanpassingen door gevangenisautoriteiten is de staking nu beëindigd.
De advocaten en de Nederlandse Orde van Advocaten vonden dat de vertrouwelijkheid niet gewaarborgd was. Liplezen zou mogelijk zijn geweest via de camerabeelden en documenten die op tafel lagen, konden leesbaar in beeld komen. Dit schendt volgens hen het beroepsgeheim dat essentieel is voor goede rechtsbijstand.
De Dienst Justitiële Inrichtingen heeft maatregelen genomen om deze bezwaren weg te nemen. De camerakwaliteit is verlaagd zodat liplezen niet meer mogelijk is. Ook kwam er meer duidelijkheid over hoe wordt omgegaan met de opnamen en wie daar toegang toe heeft.
Toch zijn niet alle zorgen verdwenen. Advocaten stellen dat cameratoezicht een afschrikwekkend effect heeft op cliënten die hierdoor minder vrijuit durven te praten. Ook zetten ze vraagtekens bij de noodzaak van microfoons in spreekkamers, wat verder gaat dan alleen visueel toezicht.
Het verscherpte toezicht kwam er naar aanleiding van de zaak rond Ridouan Taghi, die vastzit in de EBI. Drie van zijn advocaten zijn de afgelopen jaren aangehouden op verdenking van het doorspelen van berichten tussen Taghi en de buitenwereld.
Youssef T., neef en voormalig advocaat van Taghi, werd in 2021 gearresteerd. Hij is inmiddels veroordeeld tot vijf jaar en zes maanden gevangenisstraf voor zijn rol bij het faciliteren van criminele communicatie vanuit de cel.
Inez Weski, een bekende strafpleiter, werd in 2023 aangehouden. Haar strafzaak loopt nog en ze ontkent alle beschuldigingen. De aanhouding van een gerenommeerd advocate schockte de advocatuur en deed vragen rijzen over de grenzen van de advocaat-cliëntrelatie.
Vito Shukrula werd vorig jaar april opgepakt en kwam in juni weer vrij. Sinds vorige maand mag hij onder strikte voorwaarden weer werken als advocaat. De verdenkingen tegen hem blijven echter staan en het onderzoek loopt nog.
Sinds de aanhouding van Shukrula zit Taghi zonder advocaat. Dit roept juridische vragen op over zijn recht op verdediging. Een verdachte heeft recht op rechtsbijstand, maar als meerdere advocaten worden verdacht van betrokkenheid bij criminaliteit, wordt het vinden van een nieuwe advocaat complex.
De situatie illustreert de spanning tussen veiligheid in gevangenissen en het recht op vertrouwelijke rechtsbijstand. Gevangenisautoriteiten willen voorkomen dat criminelen via hun advocaten blijven communiceren met de buitenwereld, maar advocaten waarschuwen dat te streng toezicht de rechtsstaat ondermijnt.

