Strafrechtadvocaten die cliënten bijstaan in zwaar beveiligde gevangenisafdelingen, zoals de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, weigeren zich in toenemende mate neer te leggen bij de aangescherpte communicatieregels binnen deze instellingen.
Volgens hen wordt de kern van hun werk — vertrouwelijk overleg met cliënten — daardoor ernstig belemmerd.
De maatregelen zijn ingevoerd om te voorkomen dat gedetineerden in zwaarbeveiligde regimes via hun advocaten alsnog contact kunnen onderhouden met de buitenwereld. Gesprekken tussen advocaat en cliënt worden daarbij visueel gemonitord via camera’s, zonder dat er geluid wordt opgenomen. Daarnaast gelden strikte gedragsregels tijdens het overleg, waaronder beperkingen op het gebruik van gebaren en het tonen van documenten.
Volgens de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) gaan de regels te ver. In een brief aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid stelt de beroepsorganisatie dat advocaten onder de huidige voorwaarden hun werk niet goed kunnen uitvoeren en dat het recht op vertrouwelijke communicatie onder druk staat. De NVSA pleit daarom voor het terugdraaien van de maatregelen.
De spanning tussen veiligheid en rechtsbescherming speelt al langer in Nederlandse zwaarbeveiligde gevangenissen. De EBI in Vught huisvest enkele van de meest zwaar bewaakte gedetineerden van het land, vaak verdacht van betrokkenheid bij georganiseerde misdaad en liquidaties. Autoriteiten vrezen dat communicatie via derden kan worden gebruikt om criminele activiteiten buiten de gevangenismuren aan te sturen.
Binnen dat kader zijn de regels sinds november verder aangescherpt in de EBI en de zogenoemde AIT-afdelingen. Advocaten geven echter aan dat handhaving in de praktijk soms leidt tot ingrijpende situaties, zoals het beëindigen van gesprekken of het wegsturen van advocaten bij vermeende overtredingen. Ook zou het in sommige gevallen gaan om interpretaties van gedrag, zoals het tonen van een tatoeage of het gebruik van een laptop tijdens overleg.
De NVSA waarschuwt dat de beperkingen niet alleen de verdediging van cliënten onder druk zetten, maar ook kunnen leiden tot vertragingen in strafzaken. Daarmee ontstaat volgens de organisatie een spanningsveld tussen veiligheidsmaatregelen en het fundamentele recht op een eerlijk proces.
Volg CrimeNieuws op:
