In de Verenigde Staten wacht een uitzonderlijke dag in de geschiedenis van de doodstraf.
In Alabama, Oklahoma en Tennessee staan op dezelfde dag executies gepland.
Het is voor het eerst in bijna zestien jaar dat drie ter dood veroordeelde gevangenen binnen één etmaal worden geëxecuteerd.
De drie mannen zijn veroordeeld voor moord of meervoudige moord. De staten gebruiken bij alle drie de geplande executies een dodelijke injectie.
Een van de gevangenen wacht al uitzonderlijk lang op zijn einde. Anthony Darrell Hines is inmiddels 66 jaar oud en werd in 1986 ter dood veroordeeld. Daarmee heeft hij bijna vier decennia in de dodencel doorgebracht.
Ook Jeremy Williams, 42, behoort tot de drie gevangenen. Zijn doodvonnis dateert pas uit 2024. De derde executie vindt eveneens plaats in een van de drie staten, maar de beschikbare informatie bevat daar geen verdere persoonlijke details over.
Dat juist drie executies op dezelfde dag plaatsvinden, is bijzonder binnen het Amerikaanse strafsysteem. Volgens Robin Maher van het Death Penalty Information Center gebeurt dat maar zelden. De gelijktijdige planning zou volgens haar vooral het gevolg zijn van toeval en niet van een gezamenlijke beslissing van de staten.
De Verenigde Staten hebben de afgelopen jaren weer een duidelijke toename van het aantal uitgevoerde doodvonnissen laten zien. In 2025 werden 47 gevangenen geëxecuteerd. Dat was het hoogste aantal sinds 2009. De executies vonden plaats in elf verschillende staten.
Florida voerde met 19 executies verreweg de meeste doodvonnissen uit. Alabama, South Carolina en Texas waren ieder verantwoordelijk voor vijf executies.
Ook in het huidige jaar zijn al 19 executies uitgevoerd. Daarmee ligt het tempo iets onder dat van dezelfde periode een jaar eerder. Vergeleken met 2020, 2021 en 2022 ligt het aantal echter hoger.
Tegenover die ontwikkeling staat een langdurige daling van het aantal mensen dat in de dodencel zit. Volgens het Legal Defense Fund is die groep inmiddels kleiner dan op enig moment sinds de jaren tachtig. Daarnaast worden veel doodvonnissen uiteindelijk vernietigd of omgezet, waardoor er minder nieuwe terdoodveroordeelden bijkomen.
De doodstraf is in Amerika geen uitsluitend federale aangelegenheid. Ook afzonderlijke staten bepalen zelf of zij de straf toestaan en uitvoeren. In een groot deel van het land is de doodstraf inmiddels afgeschaft of wordt zij niet meer uitgevoerd. In tien staten vinden nog daadwerkelijk executies plaats.
Op federaal niveau veranderde het beleid de afgelopen jaren eveneens. Tijdens het presidentschap van Joe Biden gold een stop op federale executies. Donald Trump, die een uitgesproken voorstander van de doodstraf is, maakte daar na zijn aantreden begin vorig jaar een einde aan.
Vooralsnog heeft die beleidswijziging niet geleid tot nieuwe federale doodvonnissen. De drie executies die nu op dezelfde dag gepland staan, zijn zaken van de afzonderlijke staten Alabama, Oklahoma en Tennessee.

