In El Salvador heeft president Nayib Bukele grondwetswijzigingen ondertekend die het strafrecht fors verzwaren.
Door de hervorming kunnen nu ook kinderen vanaf 12 jaar in bepaalde gevallen levenslange gevangenisstraf krijgen.
De maatregel geldt voor zware misdrijven zoals moord en verkrachting, maar ook voor medeplichtigheid daaraan. Daarnaast vallen ook zogenoemde “terroristen” onder de regeling, een term die in El Salvador vaak wordt gebruikt voor leden van criminele bendes en georganiseerde misdaadgroepen.
De wetswijziging was al eerder goedgekeurd door het parlement, waar de partij van Bukele, Nuevas Ideas, een meerderheid heeft. Tot nu toe lag de maximale straf in het land op 60 jaar gevangenisstraf voor volwassenen.
De strengere aanpak past binnen een breder beleid van de president tegen criminaliteit en bendes. In 2022 riep Bukele een noodtoestand uit om het bendegeweld aan te pakken. Die noodtoestand is sindsdien herhaaldelijk verlengd en geldt nog altijd.
Volgens cijfers van de autoriteiten zijn sinds de invoering van de noodtoestand ruim 90.000 mensen opgepakt. Dat komt neer op ongeveer 1 procent van de bevolking. Veel van hen zitten vast in voorarrest, soms zonder directe toegang tot een advocaat, en zaken worden regelmatig uitgesteld of in grootschalige processen behandeld.
Critici wijzen erop dat de noodtoestand ook wordt ingezet tegen oppositieleden, journalisten en activisten. Tegelijkertijd heeft Bukele de afgelopen jaren zijn macht verder uitgebreid, onder meer door de grondwet aan te passen, rechters van het Hooggerechtshof te vervangen en de beperking op herverkiezing af te schaffen, waardoor hij zich onbeperkt herkiesbaar kan stellen.

