De veiligheid in de Nederlandse justitiële jeugdinrichtingen staat zo zwaar onder druk dat die volgens de Inspectie Justitie en Veiligheid niet langer voldoende kan worden gegarandeerd.
Jongeren krijgen minder zorg, behandeling en onderwijs, terwijl personeelstekorten ervoor zorgen dat noodoplossingen steeds vaker de dagelijkse praktijk worden. De inspecties eisen daarom dat er op korte termijn een concreet actieplan komt.
Voor jongeren in de instellingen betekent het personeelstekort onder meer dat hun dagprogramma steeds verder wordt uitgehold.
Ze brengen volgens de inspectie te veel tijd op hun kamer door en krijgen minder mogelijkheden voor onderwijs, behandeling en gestructureerde activiteiten. Verveling en oplopende irritaties kunnen daardoor toenemen, terwijl gedrag juist minder voorspelbaar wordt.
Achter de problemen ligt vooral een tekort aan voldoende en ervaren medewerkers. De werkdruk is hoog en instellingen grijpen steeds vaker terug op tijdelijke oplossingen om de dagelijkse gang van zaken draaiende te houden.
Volgens de inspecties zijn die noodmaatregelen inmiddels geen uitzondering meer, maar onderdeel geworden van het reguliere werk.
Dat heeft ook gevolgen voor de begeleiding van jongeren. Medewerkers kunnen afspraken niet altijd nakomen, bijvoorbeeld doordat er onvoldoende personeel beschikbaar is. Volgens de inspectie kan dat het vertrouwen en de motivatie van jongeren aantasten.
Juist binnen een jeugdinrichting is dat een belangrijk probleem, omdat behandeling en begeleiding erop moeten zijn gericht dat jongeren leren van hun gedrag en uiteindelijk niet opnieuw de fout ingaan.
De waarschuwing komt bovendien niet uit het niets. De inspectie wijst al sinds 2019 op hardnekkige problemen rond personeel en de beschikbaarheid van plaatsen in de jeugdinrichtingen. De huidige situatie wordt gezien als een verdere verslechtering van problemen waarvoor al jarenlang aandacht wordt gevraagd.
Nederland heeft zes justitiële jeugdinrichtingen. Daar verblijven in totaal ongeveer 450 jongeren die zijn veroordeeld voor een strafbaar feit of daarvan worden verdacht. Het gaat daarmee om een relatief beperkte groep, maar wel om jongeren voor wie behandeling, onderwijs en structuur een belangrijk onderdeel vormen van het verblijf.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid werkt ondertussen aan een nieuwe opdracht voor de instellingen. Die moet beter uitvoerbaar zijn, maar de invoering daarvan laat nog op zich wachten. De inspecties vinden dat er geen tijd meer is om de huidige problemen af te wachten.
Volgens de inspecties moet er daarom direct een actieplan komen waarin duidelijke keuzes worden gemaakt voor de korte termijn. Daarbij moet niet alleen worden beschreven wat er beter moet, maar ook wat minimaal gegarandeerd moet worden.
Die ondergrens moet gelden voor onder meer de zorg, behandeling, het onderwijs en het verblijf van jongeren. Vervolgens moet worden gecontroleerd of die minimale kwaliteit ook daadwerkelijk wordt gehaald.
Daarmee willen de inspecties voorkomen dat tijdelijke noodmaatregelen blijven voortduren zonder dat duidelijk is wanneer de situatie weer aan de vereiste basisvoorwaarden voldoet.
Volg CrimeNieuws op:
