Voor het eerst heeft justitie in Nederland beslag gelegd op de woning van een veroordeelde drugsverdachte om gemaakte overheidskosten terug te vorderen.
Deze stap is het gevolg van een recente uitspraak van de rechtbank in Den Haag, waarmee het Openbaar Ministerie (OM) civiel conservatoir beslag mag leggen op waardevolle bezittingen van veroordeelden. De maatregel moet ervoor zorgen dat kosten die de overheid maakt bij het ontmantelen van drugslabs, verhaald kunnen worden op de daders zelf.
Aanleiding voor deze zaak is een drugslab dat in 2024 werd ontdekt bij drie verdachten uit Noord-Holland. Na hun veroordeling kregen zij niet alleen gevangenisstraffen opgelegd, maar ook een zogenoemde ‘maatregel kostenverhaal’. Die verplicht hen om de opruimkosten van het drugslab – circa 100.000 euro per persoon – aan de Staat terug te betalen. Toen het OM ontdekte dat een van de veroordeelden een woning op zijn naam had staan, werd besloten om daar beslag op te leggen.
Volgens het OM ontbrak er in het strafrecht tot nu toe een expliciete mogelijkheid om bij dit soort kosten beslag te leggen op bezit van veroordeelden. Wel kon dat al bij het verhalen van boetes of schadevergoedingen aan slachtoffers. Om ook bij een kostenverhaalmaatregel beslag mogelijk te maken, schakelde het OM juristen van het Functioneel Parket, afpakexperts en de landsadvocaat in. In maart van dit jaar gaf de civiele rechter in Den Haag toestemming voor beslag op de woning – een juridische doorbraak.
De uitspraak maakt het voortaan mogelijk om in vergelijkbare zaken waardevol bezit van veroordeelden in beslag te nemen, nog voordat een civiele procedure is afgerond. Volgens het OM is dit belangrijk voor de samenleving, omdat daders daarmee zelf opdraaien voor de aanzienlijke kosten die gepaard gaan met het opruimen van illegale drugslabs. Die kosten lopen snel op vanwege de risico’s voor volksgezondheid en milieu, zoals brandgevaar, chemische dampen en dumpingen van giftig drugsafval in de natuur.
Justitie ziet de uitspraak als een belangrijk signaal: wie zich verrijkt met criminele activiteiten, kan nu ook financieel veel sneller en effectiever worden aangepakt.
Volg ons op:
