De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum heeft een voorstel van de Amerikaanse president Donald Trump om Amerikaanse militairen in te zetten tegen drugskartels op Mexicaans grondgebied resoluut afgewezen.
Sheinbaum benadrukte tijdens haar dagelijkse persconferentie dat “de nationale soevereiniteit niet onderhandelbaar is” en dat samenwerking met de Verenigde Staten alleen mogelijk is met respect voor elkaars grenzen.
Het voorstel van Trump werd op 16 april gedaan tijdens een telefonisch gesprek met Sheinbaum. De Republikeinse presidentskandidaat zou hebben gesuggereerd Amerikaanse speciale eenheden of drone-operaties toe te staan op Mexicaanse bodem om de machtige drugskartels aan te pakken. Sheinbaum antwoordde met een kordaat: “Nee, president Trump!” Ze stelde dat buitenlandse troepen op Mexicaans grondgebied onacceptabel zijn, ongeacht het doel.
Trump uitte na afloop kritiek op Sheinbaum en beschuldigde haar ervan “bang te zijn voor de kartels”, opmerkingen die ze zelf niet rechtstreeks beantwoordde. Wel liet ze weten dat communicatie tussen regeringen niet via de media zou moeten verlopen. “Diplomatie vereist respect en wederzijds begrip, niet publieke beschuldigingen,” aldus de president.
Een machtige en gewelddadige tegenstander
De gespannen woordenwisseling tussen de twee leiders vindt plaats tegen de achtergrond van een al jaren slepende crisis aan de Amerikaans-Mexicaanse grens. Mexico wordt geteisterd door het geweld van machtige drugskartels, zoals het Sinaloa-kartel en het Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Deze criminele organisaties controleren grote delen van het land, verdienen miljarden met cocaïne, heroïne, crystal meth en vooral fentanyl, en maken gebruik van militaire slagkracht, corruptie en angst om hun positie te behouden.
De Verenigde Staten zijn het belangrijkste afzetgebied voor de drugs die via smokkelroutes in Noord-Mexico de grens over worden gebracht. In de afgelopen jaren is vooral de opkomst van fentanyl – een extreem krachtige en dodelijke synthetische opiaat – een punt van zorg. Volgens Amerikaanse gezondheidsautoriteiten sterven er dagelijks meer dan 150 mensen aan een overdosis fentanyl, een groot deel daarvan afkomstig uit Mexicaanse laboratoria.
Diplomatieke spanningen en binnenlandse kritiek
De afwijzing van het militaire voorstel van Trump wordt in Mexico door veel burgers en politici geprezen als een krachtig signaal van onafhankelijkheid. Tegelijkertijd is er binnenlandse kritiek op Sheinbaum, vooral op sociale media, waar sommige Mexicanen hun frustratie uiten over het ogenschijnlijke onvermogen van de regering om de kartels daadwerkelijk te bestrijden. “Als we het zelf niet kunnen oplossen, waarom dan geen hulp?” luidt een veelgehoorde verzuchting.
De regering-Sheinbaum heeft aangegeven te willen blijven samenwerken met de Verenigde Staten, maar dan uitsluitend binnen het bestaande kader van grensoverschrijdende opsporing en informatie-uitwisseling. De inzet van tienduizenden leden van de nationale garde aan de noordgrens is bedoeld om zowel drugssmokkel als migratiestromen te reguleren.
Toegenomen militaire activiteit aan de grens
Aan de Amerikaanse kant is de militaire aanwezigheid recentelijk uitgebreid. De regering-Biden stuurde extra eenheden naar de zuidgrens en intensiveerde de samenwerking met grensautoriteiten en de DEA. Trump, die in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2024 zijn harde lijn herneemt, heeft herhaaldelijk gezegd dat hij Mexicaanse kartels wil bestempelen als “buitenlandse terroristische organisaties”, wat militaire interventie zou kunnen vergemakkelijken.
President Sheinbaum lijkt niet van plan om onder druk haar koers te wijzigen. “We zullen de strijd tegen criminaliteit op onze manier voeren,” zei ze. “Op Mexicaanse bodem gelden Mexicaanse wetten.”
De diplomatieke spanningen rond het grensbeleid, de drugsoorlog en soevereiniteit beloven ook de komende maanden een centraal thema te blijven in zowel Mexico als de Verenigde Staten.
Volg ons op:
