In de Rotterdamse haven is een belangrijke stap gezet in de strijd tegen drugscriminaliteit. Dankzij goedkeuring van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is het voor deelnemende bedrijven vanaf nu mogelijk om onder strikte voorwaarden gegevens uit te wisselen van personen die betrokken zijn bij criminele activiteiten.
Met deze maatregel kunnen medewerkers die zich schuldig maken aan onder meer drugssmokkel de toegang tot gevoelige locaties in de haven worden ontzegd.
De goedkeuring is verleend aan Stichting Gatekeeper, een organisatie die namens bedrijven en instanties in de haven fungeert als coördinator op het gebied van integriteit en veiligheid. De stichting speelt een centrale rol in het blokkeren van toegang tot zogenoemde hoog-risico terminals – plekken waar drugscriminelen vaak proberen binnen te komen om onder meer cocaïne uit containers te halen.
De Rotterdamse haven is al jarenlang een cruciale toegangspoort voor drugssmokkel naar Europa. Jaarlijks wordt hier duizenden kilo’s cocaïne onderschept, vaak verstopt tussen legale ladingen zoals fruit, hout of metaal. De grootschaligheid van de haven, met miljoenen containers per jaar en een wirwar van logistieke schakels, maakt het een aantrekkelijk doelwit voor criminele organisaties. Een belangrijk deel van de smokkel gebeurt met hulp van corrupte havenmedewerkers, zoals sjorders, kraanmachinisten of beveiligers, die tegen betaling helpen bij het ophalen van drugs uit containers – een werkwijze die bekend staat als ‘uithalen’.
De inzet op integriteit en screening van personeel is dan ook een essentieel onderdeel van het bredere offensief tegen ondermijnende criminaliteit in de haven. Al eerder is gebleken dat drugscriminelen gebruik maken van kwetsbare werknemers, vaak onder druk gezet of omgekocht, om hun smokkeloperaties uit te voeren. Regelmatig worden verdachten aangehouden die toegang hadden tot afgeschermde terreinen, soms met behulp van valse pasjes of met hulp van collega’s binnen het havenbedrijf.
Met de nieuwe regels wordt het mogelijk om personen die zich inlaten met criminaliteit daadwerkelijk te weren van het havengebied. Bedrijven die aangesloten zijn bij Stichting Gatekeeper mogen, onder nauw toezicht en binnen wettelijke kaders, informatie delen over medewerkers die in verband worden gebracht met drugs- of andere ernstige strafbare feiten. Als blijkt dat iemand zich schuldig heeft gemaakt aan misstanden, kan de toegang tot alle deelnemende hoog-risico terminals direct worden ingetrokken.
Daarmee ontstaat een gesloten netwerk van bedrijven en organisaties dat gezamenlijk optreedt tegen ondermijning. Werknemers die bijvoorbeeld elders op een terminal in de fout zijn gegaan, kunnen niet zomaar overstappen naar een andere plek in de haven. De informatie-uitwisseling helpt voorkomen dat criminelen via de achterdeur terugkeren.
Sinds maart 2025 is ook de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aangepast. Werkgevers kunnen sindsdien specifiek selecteren op ‘havengebied’, waardoor ook eerdere veroordelingen op het gebied van drugs of douane-overtredingen worden meegewogen bij de beoordeling. Daarnaast is in de Rotterdamse haven een integriteitsovereenkomst ingevoerd. Deze wordt ondertekend door bedrijven én individuele medewerkers met toegang tot risicovolle gebieden. Ondertekening betekent een belofte om zich aan de geldende gedragsregels te houden en geen criminele handelingen te verrichten.
Wie zich niet aan de afspraken houdt of betrokken raakt bij misstanden, kan niet alleen zijn toegang verliezen tot het eigen terrein, maar ook tot alle andere terminals die meedoen aan het programma. Stichting Gatekeeper beheert dit systeem en zorgt ervoor dat overtreders daadwerkelijk worden geweerd.
De aanpak start in de haven van Rotterdam, maar het doel is om het systeem uit te rollen naar andere Nederlandse zeehavens, zoals Amsterdam, Vlissingen en Moerdijk. Ook in andere kwetsbare sectoren in de logistiek – zoals luchthavens, grote distributiecentra en vervoersknooppunten – kan het model in de toekomst worden toegepast.
Met deze maatregelen hopen de betrokken instanties een stevige barrière op te werpen tegen de invloed van georganiseerde misdaad in de havenlogistiek. Door het combineren van technologische controle, gegevensdeling, strengere screening en gezamenlijke gedragsregels ontstaat een weerbaarder havengebied waarin drugscriminelen minder kans krijgen om voet aan de grond te krijgen.
Volg CrimeNieuws op:
