Een 42-jarige man uit Eritrea riskeert twintig jaar gevangenisstraf vanwege zijn rol in een brute en internationaal opererende smokkelorganisatie.
Volgens het Openbaar Ministerie stond hij aan het hoofd van een netwerk dat vluchtelingen vanuit de Hoorn van Afrika via Libië richting Europa liet reizen onder omstandigheden die nauwelijks te bevatten zijn.
In de rechtszaal in Zwolle schetsen slachtoffers een beeld van systematische marteling, verkrachting, honger en afpersing.
Tijdens de zitting benadrukken meerdere getuigen dat zij al vóór vertrek wisten dat de route via de Sahara en Libië levensgevaarlijk is. Toch zagen velen geen andere keuze dan vluchten uit Eritrea, een land dat wordt geregeerd door een meedogenloos regime. De beschrijvingen van de Libische kampen waar zij terechtkwamen, tonen hoe smokkelgroepen volledig vrij spel hebben in een wetteloze regio waar milities en criminelen het voor het zeggen hebben.
Volgens het OM werkt het netwerk volgens een dwingend verdienmodel waarin martelingen, afpersingen en seksueel geweld een centrale rol spelen. Families in Europa — onder wie veel in Nederland — worden telefonisch onder druk gezet om grote sommen contant geld te betalen. Slachtoffers worden tijdens die belgesprekken geslagen zodat familieleden hun pijn live horen, waarna zij de betaling via informele geldstromen moeten regelen. Pas wanneer er is betaald, mogen slachtoffers doorreizen naar een volgend kamp of worden zij op gammele boten richting Europa gezet.
Het Openbaar Ministerie geeft aan dat Nederland rechtstreeks wordt geraakt door deze werkwijze, omdat afpersingen zich deels op Nederlands grondgebied afspelen. Familieleden van slachtoffers die al in Nederland wonen, worden gedwongen te betalen voor de voortgang van de reis van hun naasten. Daarmee heeft de organisatie volgens justitie niet alleen mensensmokkel gefaciliteerd, maar ook het Nederlandse asielstelsel ondermijnd.
In de Libische kampen zijn omstandigheden volgens getuigen onmenselijk. Het ontbreekt aan voedsel en water, ziekten verspreiden zich snel, en vooral vrouwen worden geconfronteerd met stelselmatige verkrachtingen. De verdachte wordt door velen omschreven als de wreedste smokkelaar van de route. Verhalen gaan over elektrische schokken, zweepslagen en het vastbinden van mensen in de brandende zon. In één geval verloor een zwangere vrouw haar kindje na zware mishandelingen, terwijl de verdachte haar volgens getuigen bespotte.
Ondanks de zware beschuldigingen ontkent de man elke betrokkenheid. Hij beroept zich op zijn zwijgrecht, maar volgens het OM is zijn identiteit onomstotelijk vastgesteld. Onder meer foto’s, Facebookgegevens en gezichtsvergelijkend onderzoek van de Koninklijke Marechaussee en het NFI worden als bewijs aangevoerd. Getuigen herkennen hem als de man die hen mishandelde en hun families afperste.
Justitie stelt dat bewezen kan worden dat de verdachte leiding gaf aan een criminele organisatie die zich schuldig maakte aan mensensmokkel, gijzeling, geweldspleging, afpersing en ernstige seksuele misdrijven. De officieren spreken van slachtoffers die bewust in levensgevaarlijke situaties zijn gebracht, uitgeput raakten door honger en geweld en zonder medische zorg werden achtergelaten.
Het strafrechtelijk onderzoek, uitgevoerd onder de naam Pearce, omvat inmiddels meer dan 30.000 pagina’s aan dossierstukken. De zaak bestrijkt de periode 2014 tot 2019 en kwam tot stand dankzij internationale samenwerking, onder andere met Italië en het Internationaal Strafhof. Naast de verdachte staan nog zes anderen terecht: één van hen wordt binnenkort naar verwachting uitgeleverd door de Verenigde Arabische Emiraten, terwijl vijf anderen volgend jaar verschijnen vanwege hun rol in de financiële tak van het netwerk.
Volgende week volgt in de rechtbank in Zwolle het pleidooi van de verdediging.
Volg CrimeNieuws op:
