Amsterdam gaat fatbikes weren van drukke plekken in de stad. Na aanvankelijke twijfel stemmen nu ook coalitiepartijen PvdA en GroenLinks in met het voorstel van D66. Daarmee is een ruime meerderheid in de gemeenteraad een feit en lijkt het verbod zo goed als zeker.
Het voorstel kan worden doorgevoerd via een aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De stemming hierover vindt later deze week plaats, maar is door de brede steun inmiddels een formaliteit. Naast D66 hadden oppositiepartijen VVD, CDA, Volt en JA21 hun steun al eerder uitgesproken. De definitieve doorbraak kwam toen PvdA en GroenLinks alsnog besloten in te stemmen.
De gemeenteraad heeft ook een officiële definitie vastgesteld van wat een fatbike precies is. Een fiets wordt als fatbike beschouwd zodra de banden breder zijn dan zeven centimeter. Deze concrete omschrijving is belangrijk voor de handhaafbaarheid van het verbod in de praktijk.
Nog geen week geleden keken PvdA en GroenLinks kritisch naar de plannen. GroenLinks uitte zorgen over het stigmatiserende karakter van een verbod, terwijl de PvdA vraagtekens plaatste bij de juridische houdbaarheid. Een verbod op een fiets enkel op basis van de bandenbreedte — was dat wel waterdicht? Toch zijn beide partijen nu overstag. GroenLinks-raadslid Elisabeth IJmker nuanceerde de stap wel nadrukkelijk: “Het gaat enkel om de bevoegdheid om het verbod in te stellen. Er is nog niets gezegd over waar en wanneer het wordt ingezet.” Daarmee maakt GroenLinks een duidelijk onderscheid: instemmen met de juridische mogelijkheid is iets anders dan instemmen met de concrete uitvoering.
Wethouder Melanie van der Horst (D66) reageerde positief op de ontwikkeling en gaat het voorstel nu verder uitwerken. Naar verwachting volgt nog een apart debat in de raad over de specifieke locaties waar het verbod moet gelden. Daarbij wordt ook gekeken naar een voorstel van GroenLinks om fatbikers op bepaalde plekken toe te staan hun voertuig aan de hand mee te nemen in plaats van het volledig te weren.
Fatbikes zijn de afgelopen jaren sterk in populariteit gegroeid, met name onder jongeren. Ze zijn populair vanwege hun stoere uitstraling en de mogelijkheid om gemakkelijk hogere snelheden te halen dan op een gewone fiets. Op drukke plekken zoals het Vondelpark, de Wallen of het Leidseplein zorgen ze echter regelmatig voor gevaarlijke situaties. Voetgangers, toeristen en oudere fietsers voelen zich er onveilig door, en handhavers klagen over de moeilijkheid om de voertuigen te controleren.
Voor fatbikerijders betekent het besluit dat ze straks op bepaalde drukke plekken in Amsterdam niet meer welkom zijn. Welke locaties dat precies worden, is nog niet definitief vastgesteld. Rijders die toch door verbodszones rijden, riskeren een boete. De exacte sancties zijn nog onderdeel van de uitwerking door de wethouder.
Amsterdam is niet de enige stad die worstelt met de opkomst van de fatbike. Ook in Rotterdam, Utrecht en Den Haag klinken vergelijkbare geluiden over overlast en veiligheidsproblemen. De Amsterdamse aanpak via de APV wordt daarom nauwlettend gevolgd. Als het verbod juridisch standhoudt, kan het model dienen als voorbeeld voor andere gemeenten.
Met de steun van PvdA en GroenLinks is de politieke weg vrijgemaakt. De stemming later deze week is nog een formele stap, maar de uitkomst staat bij voorbaat vast. De wethouder gaat nu aan de slag met de concrete invulling: welke plekken, welke regels en hoe het geheel gehandhaafd wordt. Voor Amsterdammers en bezoekers van de stad verandert er op korte termijn nog niets, maar de koers is duidelijk: de fatbike krijgt in Amsterdam steeds minder ruimte.

