Twee Nederlandse mannen van 74 en 65 jaar zijn in Indonesië overgedragen aan Nederlandse autoriteiten en op humanitaire gronden naar Nederland teruggestuurd.
Beide mannen zaten langdurige straffen uit voor grootschalige drugssmokkel, maar kampen inmiddels met ernstige gezondheidsklachten. De repatriëring volgt kort nadat Nederland en Indonesië een nieuwe overeenkomst sloten om veroordeelden in uitzonderlijke situaties te kunnen terugsturen naar hun thuisland.
De oudste van de twee kreeg in 2009 de doodstraf opgelegd voor het smokkelen van een enorme partij xtc-tabletten, naar schatting zo’n 600.000 pillen. De 65-jarige man werd in 2014 aangehouden met zes kilo MDMA en kreeg levenslang. Na de overdracht bij de Cipinang-gevangenis in Jakarta worden de mannen naar Nederland gebracht, waar zij onder toezicht van reclassering komen te staan. Of zij hier alsnog (een deel van) hun straf zullen moeten uitzitten, is op dit moment nog niet duidelijk.
De zaak is opvallend omdat Indonesië internationaal bekendstaat om zijn keiharde aanpak van drugscriminaliteit. Het land kent zware straffen voor smokkel, bezit en handel: van lange celstraffen tot de doodstraf, vooral bij grotere hoeveelheden harddrugs. Meer dan vijfhonderd gevangenen wachten er momenteel in de dodencel, onder wie zeker honderd buitenlanders. Ondanks kritiek van mensenrechtenorganisaties houdt de overheid vast aan haar strenge lijn, die bedoeld is om drugstoerisme en georganiseerde smokkel tegen te gaan.
De nieuwe president Prabowo Subianto lijkt vaker bereid overleg te voeren over terugkeer van buitenlandse gedetineerden. Eerder mochten al veroordeelden uit onder meer Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Filipijnen uit humanitaire overwegingen worden gerepatrieerd. Dat betekent echter niet dat men na terugkeer vrijuit gaat: landen beslissen zelf of straffen worden omgezet, voortgezet of aangepast.
Voor beide Nederlanders betekent de overplaatsing in ieder geval het einde van hun detentie in Indonesië, maar niet noodzakelijk het einde van hun strafrechtelijke gevolgen. Nederland bepaalt de komende periode hoe hun strafrechtelijke traject wordt voortgezet.


