De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft het afgelopen jaar 46 inspecties bij wiettelers gehouden en daarbij 42 overtredingen vastgesteld.
Bij de meeste gaat het om onjuiste registraties in het systeem en het niet naleven van beveiligingsvoorschriften. De inspectie legde onder meer vier lasten onder dwangsom op variërend van duizend tot twintigduizend euro. Dit gebeurt in het kader van het wietexperiment waarin coffeeshops in tien gemeenten alleen legaal geproduceerde hennep en hasj verkopen.
Het wietexperiment zit nu een jaar in de fase waarin coffeeshops in de tien deelnemende gemeenten – Arnhem, Almere, Breda, Groningen, Heerlen, Voorne aan Zee, Maastricht, Nijmegen, Tilburg en Zaanstad – uitsluitend legale wiet mogen verkopen. Deelnemende telers zijn al sinds 2022 bezig om legale wiet te kweken voor de proef.
Het experiment moet uitwijzen of en hoe tien telers legaal geproduceerde hennep of hasj aan coffeeshops kunnen leveren en of deelnemende coffeeshops uitsluitend legaal geproduceerde producten verkopen. Het doel is een volledig gesloten keten van teelt tot verkoop zonder illegale tussenkomst.
De Inspectie JenV controleert of telers de eisen naleven uit de wet EGC zoals registratie van hun hennepproducten en beveiliging van teeltlocaties. Daarmee moet de keten gesloten blijven – de legaal geteelde wiet mag alleen aan deelnemende coffeeshops worden geleverd. Ook controleert de inspectie of coffeeshophouders alleen legale wiet verkopen. Hierbij werkt de inspectie samen met gemeenten die meedoen aan de proef.
Sinds 7 april vorig jaar zit de proef in de experimenteerfase. Daarin controleert de inspectie via aangekondigde en onaangekondigde bezoeken of telers hun wiet produceren, administreren en transporteren volgens de wet. Bij telers houdt de Inspectie JenV al toezicht vanaf de dag dat zij zijn opgestart – de eerste teler begon in 2022.
Eind 2023 konden de eerste drie telers wiet leveren aan coffeeshops maar de hoeveelheid was nog te beperkt. In Tilburg en Breda begonnen op 15 december 2023 de eerste coffeeshops met verkoop van legale wiet gecombineerd met illegale wiet. Later volgden meer telers. In juni 2024 sloten de andere acht gemeenten zich aan bij deze overgangsfase.
Vanaf april vorig jaar mogen coffeeshops in de deelnemende gemeenten alleen nog wiet van legale telers verkopen. Deze harde scheiding moet de effectiviteit van het experiment testen – kan Nederland een volledig legale wietmarkt organiseren?
De periode tot 2025 beschouwde de inspectie als aanloopperiode. Vanaf januari 2025 legt zij sancties op. Voor de 42 overtredingen die tot nu toe bij telers werden gezien, legde de inspectie 32 sancties op: 6 informele waarschuwingen, 13 formele waarschuwingen, 4 voornemens tot last onder dwangsom, 4 lasten onder dwangsom, 4 verbeuringen en 1 gesprek waarbij de teler te verstaan werd gegeven zich aan de wet te houden.
Ook coffeeshops in de deelnemende gemeenten worden gecontroleerd. Dat gebeurt vanaf eind 2023 toen in Tilburg en Breda de verkoop van legale wiet begon. In 2023 voerde de inspectie 8 inspecties uit. In 2024 waren dat er 145 omdat toen ook andere gemeenten meededen. In 2025 steeg het aantal naar 375 en in 2026 tot nu toe 56 inspecties.
Van elke inspectie wordt een rapport opgesteld dat naar de gemeente gaat. De burgemeester bepaalt vervolgens of er een overtreding is geweest en of daarop een sanctie volgt. Die besluiten liggen niet bij de Inspectie JenV maar bij lokale autoriteiten die hun eigen coffeeshopbeleid handhaven.
Volg CrimeNieuws op:
